Wiceprezydent Jacek Milewski oraz przewodniczący Rady Miejskiej Andrzej Petreczko wzięli udział w obchodach 100 rocznicy zakończenia Powstania Wielkopolskiego - zwycięskiego zrywu niepodległościowego, który doprowadził do wyzwolenia spod władzy niemieckiej niemal całej Wielkopolski.

Nowosolan bliskie sercu jest to wydarzenie również z powodu umiejscowienia pomnika Bohaterom Walk o Polskę, który jest na Placu Powstańców Śląskich i Wielkopolskich. Wśród obecnych na uroczystości byli także wicestarosta Waldemar Wrześniak wraz z przewodniczącym Rady Powiatu Jarosławem Suskim, radni Rady Miejskiej i Powiatu, przedstawiciele zakładów pracy, szkół, poczty sztandarowe. Zgromadzeni złozyli wieńceprzed pomnikiem, a prezes Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 Jerzy Przybecki powiedział: Jestem dumny z tego miasta, zwłaszcza z uczniów LO im KK Baczyńskiego w Nowej Soli i innych szkół, dbających o pamięć naszych przodków. To piękna karta, starajmy się ją jak najlepiej zapisać.

Powstanie Wielkopolskie – walka niepodległościowa mieszkańców prowincji poznańskiej przeciwko Niemcom stoczona od 27 grudnia 1918 do 16 lutego 1919.

Bezpośrednią przyczyną wybuchu Powstania Wielkopolskiego była wizyta w Poznaniu wybitnego pianisty i działacza niepodległościowego Ignacego Jana Paderewskiego, który przybył do miasta 26 grudnia 1918 roku.

Jeszcze tego samego dnia Paderewski wygłosił przemówienie do licznie zgromadzonych przed hotelem Bazar Polaków. Nastrój był podniosły, śpiewano patriotyczne pieśni, wszędzie powiewały polskie i alianckie flagi. Chcąc przeciwstawić się wystąpieniom Polaków, 27 grudnia paradę wojskową w centrum miasta urządzili Niemcy. Podczas przemarszu żołnierzy dochodziło do zrywania flag polskich i alianckich, ataków na polskie instytucje i ludność. Lokalne zamieszki szybko przerodziły się w otwartą walkę, do której stanęły oddziały polskie kierowane przez Polską Organizację Wojskową Zaboru Pruskiego. Mający przewagę liczebną Polacy szybko przejęli kontrolę nad miastem, a następnie większością terenów Wielkopolski. Zażarte boje z Niemcami toczyli jedynie w Chodzieży, Inowrocławiu i Nakle.

Walki trwały też wokół lotniska Ławica, które powstańcy opanowali 6 stycznia 1919 roku. Zajęto je wraz ze stacjonującymi tam stoma samolotami, które wykorzystano później do nalotu bombowego na niemieckie lotnisko we Frankfurcie nad Odrą. Tego bohaterskiego wyczynu, polegającego na zrzuceniu 900 kg bomb, dokonała eskadra dowodzona przez pilota Wiktora Pniewskiego. Atak sześciu polskich maszyn zaskoczył zupełnie Niemców, a wśród mieszkańców Frankfurtu wywołał panikę.        

Kontrolę nad zajętym obszarem przejęła Naczelna Rada Ludowa złożona z czołowych polityków wielkopolskich, która na urząd Naczelnego Prezesa Prowincji Poznańskiej powołała znanego polityka endeckiego Wojciecha Trąmpczyńskiego. Pragnąc nadać walkom jednolity charakter, Komisariat Naczelnej Rady Ludowej powołał Komendę Główną Wojsk Powstańczych na czele ze świeżo awansowanym na stopień majora Stanisławem Taczakiem. Powołano też sztab, którego szefem został kpt. Stanisław Łapiński. Od 16 stycznia 1919 roku, z rozkazu Józefa Piłsudskiego, komendę nad Armią Wielkopolską przejął gen. Józef Dowbor-Muśnicki, którego szefem sztabu był najpierw Julian Stachiewicz, a później Władysław Anders.  

W drugiej połowie stycznia 1919 roku Niemcy zebrali znacznie większe siły i przystąpili do kontrofensywy z dwóch kierunków: północnego, tj. Bydgoszczy i Nakła, oraz południowego – z Dolnego Śląska. Zacięte walki toczyły się nad Odrą i Notecią oraz wokół Leszna. Gdy sytuacja militarna powstańców stała się krytyczna, Komisariat Naczelnej Rady Ludowej podjął akcję dyplomatyczną w Paryżu. Za pośrednictwem przewodniczącego Komitetu Narodowego Polskiego Romana Dmowskiego nawiązano kontakt z wodzem naczelnym wojsk sprzymierzonych z marszałkiem Ferdynandem Fochem, który pod groźbą wznowienia ofensywy na zachodzie, zażądał od Niemców zawieszenia walk w Wielkopolsce. Działania zbrojne przerwano 16 lutego 1919 roku, zawierając rozejm w Trewirze. Obszar wyzwolony przez powstańców został przyłączony do Polski na mocy postanowień traktatu wersalskiego z 28 czerwca 1919 roku. W skład Rzeczypospolitej, oprócz zajętych już wcześniej terenów Wielkopolski, włączono również miasta, których powstańcom nie udało się wcześniej zdobyć, jak Leszno, Kępno i Rawicz.

Powstanie Wielkopolskie jako jedno z nielicznych narodowych powstań zakończyło się sukcesem. Uchwałą Sejmu z 12 października 2017 roku podjęto decyzję o ustanowieniu roku 2018 Rokiem Pamięci Powstania Wielkopolskiego.

 

Zobacz także

Głogów chce wesprzeć nowosolski szpital

Kolejna gmina wspiera nowosolski szpital w kupnie tomografu – podczas środowej konferencji prasowej, prezydent Głogowa Rafael Rokaszewicz zadeklarował, że na najbliższej sesji zwróci się do radnych o zgodę na wsparcie zakupu tego urządzenia ze środków z budżetu Głogowa.

Więcej…

Nowe miejskie koszulki już w sprzedaży

Od czwartku 21 marca rusza sprzedaż nowych koszulek miejskich z wizerunkiem rozsypanej soli i napisem "Nowa Sól".

Więcej…

Nowa Piątka-spotkanie w Nowej Soli

Lubuski Urząd Wojewódzki organizuje spotkanie z mieszkańcami nt. programu rządowego "Nowa Piątka". Spotkanie odbędzie się 22 marca 2019 r. w godz. 10:00 - 12:00 na Placu Floriana w Nowej Soli.

Więcej…