Pierwsi Polacy pojawili się w Nowej Soli na początku marca 1945 r. W większości byli to mieszkańcy Wielkopolski, którzy przybywali na te ziemie w celu poszukiwania łupów wojennych. Niezniszczone miasto było przysłowiowym rajem dla szabrowników. Początkowo działania te nie miały większego rozmiaru. Mieszkańcy pogranicza przybywali do Nowej Soli, żeby odzyskać to co im zabrała wojna.

Akcją osiedleńczą kierował w głównej mierze nowosolska placówka Państwowego Urzędu Repatriacyjnego. W lipcu 1945 r. powołano ponadto w Nowej Soli Powiatowy Komitet Osiedleńczy i Miejski Komitet Osiedleńczy. W początkach 1945 r. osadnictwo miało charakter spontaniczny.

Proces odbudowy przemysłu postępował wraz z napływem do miasta ludności polskiej. Uruchamiano te zakłady, które oddawali do dyspozycji władz polskich Rosjanie.

Jednym z podstawowych zadań stojących przed polską administracją w 1945 r. była organizacja szkolnictwa.. W krótkim okresie czasu powołano do życia wiele placówek oświatowych. 11 września 1945 r. rozpoczęła swoją działalność szkoła podstawowa.