W latach 50. i 60. XX w. nastąpił w Nowej Soli znaczny przyrost liczby mieszkańców – już w 1950 r. miasto osiągnęło przedwojenny stan mieszkańców, w 1960 r. liczba ta przekroczyła 25 tys., a w 1975 r. osiągnęła 36 tys.. Wzrost liczby ludności powodował konieczność budowy nowych mieszkań.
Najwcześniej rozwinęło się budownictwo zakładowe. Już w 1952 r. DZM „Dozamet” oddały pracownikom 3 bloki przy ul. Kościuszki. Do 1965 r. liczba ta powiększyła się o kolejne 13 budynków, głównie przy ul. Kościuszki i Kaszubskiej. W późniejszym okresie zakład udzielał kredytów pracownikom, którzy ubiegali się o mieszkania spółdzielcze lub budowali domki jednorodzinne. Te ostatnie stawiano przy ulicy Zielonogórskiej i w dzielnicy Pleszówek. Domy pracownicze wznosiły także NFN „ Odra” i Przedsiębiorstwo Budownictwa Rolniczego w Nowej Soli.
W 1957 r. budowę mieszkań komunalnych zainicjowało Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Budynki o charakterze mieszkaniowo- usługowym postawiono przy ul Wrocławskiej i na Placu Wyzwolenia. Do 1975 r. w mieście powstały także niewielkie osiedla przy ul. Zamenhofa, Wojska Polskiego, Kossaka i Wyspiańskiego. W 1957 r. przy ul. Słonecznej rozpoczęto budowę pierwszych spółdzielczych domów jednorodzinnych. Dwa lata później powołano do życia Spółdzielnię Mieszkaniową w Nowej Soli, która wkrótce przejęła członków zakładowych spółdzielni mieszkaniowych.
Działalność inwestycyjna SM skupiała się na budowie wielorodzinnych bloków mieszkalnych. Tworzyły one najczęściej zwarte osiedla i powstawały w mało zagospodarowanych częściach miasta. W latach 1961-1993 spółdzielnia wybudowała ponad 90 bloków mieszkalnych na osiedlu Spółdzielczym (1962-1964), ul. Szkolnej (1962-1972), ul Wrocławskiej (1962-1973), oś. Kopernika (1967-1971). W latach 1972 - 1989 powstało wielkie osiedle na Zatorzu (zachodnia część miasta): przy ul. Staszica (1973-1975, 6 bloków), oś. XXX-lecia PRL (1975-1977, 7 bloków), ul. Matejki (1979-1980, 5 bloków), ul 1. Maja (1979-1989, 5 bloków) i oś. Konstytucji 3 Maja (1981-1989, 21 bloków). Na początku lat 90. rozpoczęto budowę kolejnego osiedla mieszkaniowego przy ul. Armii Krajowej, jednak z powodu trudności ekonomicznych wzniesiono tylko jeden blok mieszkalny (1991) i inwestycję przerwano.
Intensywnie rozwijające się budownictwo spółdzielcze nie mogło zaspokoić potrzeb mieszkańców miasta, których liczba ciągle wzrastała. Dlatego w latach 70 i 80. XX w. na szerszą skalę rozwinęło się indywidualne budownictwo mieszkaniowe, głównie na Pleszówku, Starym Żabnie i Zatorzu. Tylko w roku 1975 r. oddano do użytku 92 domy jednorodzinne. Dla porównania w latach 1945 – 1970 wzniesiono w Nowej Soli 104 budynki tego typu.
Rozwojowi budownictwa mieszkaniowego towarzyszyły inwestycje o charakterze edukacyjno-sportowym i usługowym. W latach 60. na terenach przy ul. Chałubińskiego wybudowano kąpielisko, które funkcjonowało do końca lat 80. Przy ul. Południowej powstał w latach 70. kompleks rekreacyjno-sportowy Kacza Górka, obejmujący zbiorniki wodne i tereny zielone. Na wielkich osiedlach i w ich pobliżu powstawały nowe szkoły podstawowe i średnie oraz przedszkola. Oddano także do użytku stadion miejski przy ul. 1 Maja oraz kompleks szpitala rejonowego przy ul. Chałubińskiego (1980).
Powstanie wielkich osiedli mieszkaniowych zrodziło potrzebę budowy obiektów sakralnych. W 1982 r. na Zatorzu wzniesiono kaplicę, dwa lata później ustanowiono samodzielną parafię, a w latach 1986-1996 wybudowano kościół p.w. św. Józefa Rzemieślnika. W 1992 r. utworzono parafię katolicką na Pleszówku, a w latach 1992-1999 oddano do użytku kompleks sakralny z kościołem p.w. Wniebowzięcia NMP.
W latach 70 i 80. przemianom uległ system komunikacyjny miasta, głównie na osi północno-zachodniej i południowo-wschodniej (wytyczenie nowych dróg i ulic – np. Południowej i Przyszłości, budowa wiaduktu przy ul. S. Staszica).
Rozwój przestrzenny miasta determinowało nie tylko budownictwo mieszkaniowe ale także zakłady pracy, które w latach 70. znacznie się rozwinęły. Zabudowa przemysłowo – mieszkalna przekroczyła granice Nowej Soli. Na zachodzie dotarła do wsi Rudno i Lubieszów, na północy – do Modrzycy. W 1961 r. w granicach administracyjnych miasta znalazła się wieś Stare Żabno. W ten sposób do końca XX w. obszar miasta w porównaniu ze stanem z 1945 r. uległ podwojeniu.
